Demans

10.05.2016

UNUTMAYIN!

 

   Günlük kullanımda bunama adı verilen demans kelimesi aslında zihnin yitirilmesi anlamına gelir. Alzheimer hastalığı bunama yapan hastalıklar içinde en sık izlenen bozukluktur. Alzheimer hastalığı, sıklıkla sinsi başlangıçlı ve yıllar içinde yavaş ve sürekli ilerleyici seyirlidir.Tanı konulan hasta sayısı günden güne artmaktadır. Alzheimer hastalığında en büyük risk faktörü yaştır. Hastalığın görülme sıkLığı yaş ile artar ve 65 yaş üzerınde ki oran % 8 dir.

 

    Demans yani bunama hastalarında; unutkanlık olmazsa olmazdır.  Bunun yanında konuşma bozukluğu, yön bulma güçlüğü, problem çözme güçlükleri, tanıma bozukluğu, el becerilerinde bozukluk, kişilik değişiklikleri, gerginlik, bazen taşkınlık ve halüsinasyonlar gibi belirtiler de olabilir.

 

    Unutkanlığı olduğu söylenen bir hastaya demans diyebilmemiz için günlük yaşam aktiviteleri dediğimiz; mesleki performans, sokakta, mali işlerde bağımsızlık, sıradan aygıtların kullanımı, hobiler, ev işleri, kendine bakım igibi işlerde kayda değer bir bozulma olmalıdır.

 

  Zihinsel belirtiler arasında  en sık rastlanılan belirti bellek alanına aittir. Demans hastası unutkanlığının çok farkında değildir. Doktora kendi isteği ile gelmez . Hastayı yakınları doktora getirir bu yüzden hastaya ait öykünün mutlaka ona birinci dereceden bakım veren yakınları tarafından yapılmalıdır.  Hasta yakını hastasının cevabını aldığı halde aynı soruları defalarca sorduğundan, aynı konulardan bahsettiğinden, özel eşyalarını kaybettiğinden , koyduğu yeri hatırlayamamasından yakınır. Hastalar  önce yabancı mekanlarda, giderek bildik mekanlarda yön bulma güçlüğü çekerler ve bazen kaybolabilirler. Kelime hazinesinde daralma başlar giderek anlama da bozulabilir. İlerleyen evrelerde  tarak, makas, diş fırçası, gibi aygıtların kullanımında zorlanmayabaşlarlar. 

 

 Hasta yakınları hastalarının son zamnalarda değiştiğinden bahsederler. Mesela hastalar ona yönelmezseniz ya da onunla konuşmazsanız hic konusmazlar. Kendiliğinden bir tepki göstermezler çevresinde olup bitene tepki göstremezler. . Bazen de tam tersi olarak hastalar küfür etmeye başlayabilir toplum içinde kabul görmeyecek davranışlarda bulunma eğiliminde olabilirler. Bu durum hasta yakınlarını çokça zor durumda bırakır. Düşünce bozuklukları geliştirebilirler; mesela çocuklarının paralarını çaldığını, kendisini takip ettiklerını,birilerinin kendisinin pesınde olup onu öldürmeye çalıştıklarını söyleyebilirler. Depresyona meyillli olabilirler. Terk edilme korkusu yasayıp yanlarında kim varsa ondan ayrılmak istemezler aksi olursa bu onları hırçınlaştırabilir.

 

   Görüldüğü gibi Alzheimer hastalığının bir çok bulgusu vardır. Fakat en önemlisi unutkanlıktır. Genç yaş grubunda görülen unutkanlık şikayetleri daha çok günlük stres, gerginlik sebeplerine bağlı olarak yaşanan konsantrasyon bozukluğuna veya basit besinsel eksikliklere bağlı olarak gelişmektedir.